پنج شنبه ٢٦ مرداد ١٣٩٦ فارسي|Italian
صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان
ایران
شيراز
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   
كرسي هاي زبان و ادبيات فارسي در دانشگاه هاي ايتاليا - دانشگاه رم

 منبع :

 نويسنده : اکبر قولی    ایمیل : ghowli@gmail.com

 نوشته شده در تاريخ : 1389/09/05   ( آخرين ويرايش : 1389/09/05 )

 

كرسي استادي زبان فارسي دانشكده ادبيات و فلسفه دانشگاه رم در سال 1975 تاسيس شده است. اين كرسي پس از موسسه دانشگاهي شرقشناسي ناپل و بخش زبان فارسي دانشكده زبان و ادبيات دانشگاه ونِيز شروع بكار كرده است.

پيش از شروع به بررسي شرايط كنوني دپارتمان زبان فارسي دانشگاه رم، كه از ماه مارس سال 2001 ميلادي دانشكده مطالعات شرقي ناميده مي شود، بايد ياد آور شد كه مطالعات شرقشناسي، به ويژه  زبانشناسي ايراني و زبان هاي ديگري چون عبري، عربي و سانسكريت، در ميان اديبان و فلاسفه حوزه دانشگاهي رم پيشينه اي ديرين دارد.

 در قرون شانزده و هفده ميلادي شهر رم يكي از حوزه هاي مهم فرهنگي و خاورشناسي و در واقع پايتخت مطالعات شرقي در اروپا بشمار مي آمد.

از ميان كساني كه براي نخستين بار در رم به ادبيات علمي فارسي توجه كرد و به جمع آوري و انتشار نسخ خطي پرداخت بايد از جوان باتيستا رايموندي[i] استاد رياضيات و فلسفه دانشگاه رم و مدير "چاپخانه شرقي" نام برد.

او علاقه بسياري به شناسايي و گردآوري و انتشار علوم و زبان هاي شرقي در اروپا و ايتاليا داشت و در چاپخانه خود ترجمه برخي از متون علمي فارسي در رابطه با رياضيات،  اختر شناسي پزشكي و غيره و همچنين زبانشناسي مانند دستور زبان و فرهنگ لغات را در برنامه انتشارات خود گنجانده بود.

دو تن از همكاران رايموندي به نام هاي باتيستا[ii] و جرولامو كيتي[iii] برخي از كتب خطي فارسي را از نقاط مختلف شرق مانند مصر، هند و ايران به ايتاليا آورده و در شمار تاليفات و انتشارات "چاپخانه شرقي" قرار داده بودند.

اين كتب و نسخه هاي خطي ارزشمند و نادر هم اكنون در كتابخانه هاي ناپل، رم، فلورانس، بولونيا و پاريس نگهداري شده و مورد استفاده و پژوهش خاور شناسان و دانشجويان علاقمند باين بخش از مطالعات شرقي قرار ميگيرند.                                                             

از ميان اين متون ارزشمند ميتوان به نسخه خطي نخستين جلد شاهنامه فردوسي كه بوسيله پروفسور آنجلو ميكله پيه مونتسه[iv] شناسايي شده اشاره كرد.

اين دستنوشته گرانبها و نفيس كه بوسيله جرولامو كيتي[v] از قاهره به ايتاليا آورده شده است امروزه در كتابخانه ملي فلورانس نگهداري ميشود. اين نسخه در 30 محرم سال  614  هجري قمري پايان يافته و كهن ترين شاهنامه فردوسي در جهان بشمار ميايد.                                                                  

همچنين لازم به ياد آوري است كه نخستين كتاب دستور زبان فارسي كه توسط يك مبلغ مسيحي ايتاليايي بنام اينياتسيو دي جسو[vi] نوشته شده بود در سال 1654 ميلادي در شهر رم به چاپ رسيد.

اين مبلغ مسيحي علاوه بر تاليف فرهنگ لغت  لاتين - فارسي، روش استنساخ از خط  عربي _ فارسي با حروف لاتين را نيز شناسايي و ارائه نمود.

يكي ديگر از دانشمندان حوزه دانشگاهي رم كه ازمهم ترين شرقشناسان جهان بشمار ميايد سياح و دانشمند رمي پيترو دلاواله[vii] (1586-1652 م.) اختر شناس و متخصص مطالعات ايراني است.

دستنوشته هاي او كه حاوي سفرنامه ها و نتيجه پژوهش هاي پر ارزشي در باره ايران و زبان و ادب فارسي است هم اكنون در كتابخانه بزرگ واتيكان و كتابخانه شهر مودنا نگهداري ميشود و هنوز آنچنان كه بايد موضوع پژوهش و بررسي محققين قرار نگرفته است.

پيترو دلا واله شناخت وسيعي از زبان، تاريخ، فرهنگ و هنر ايران و طبع ويژه اي در زمينه موسيقي و شعر داشت .

بي ترديد وي از نخستين اروپائياني است كه اشعاري به زبان فارسي سروده و نام و شناخت شعر حافظ را در ميان ادبا و خاورشناسان ايتاليا و اروپا رواج داده است.

از ديگر خاور شناساني كه توجه ويژه اي به ايران داشتند و در حوزه دانشگاه رم فعاليت ميكردند بايد ازمحقق نامدار  و زبانشناس ارزشمند پروفسور آنتونيو پاليارو[viii]    ( 1973 – 1898 م.) نام برد.

وي زبانشناسي ايران را در دانشگاه رم تدريس ميكرد و مطالعات ارزنده اي در زمينه زبان هاي ايران باستان، به ويژه متون ادبي پهلوي، و قوانين دوره شاهنشاهي ساساني در مقايسه با حقوق و قوانين رم باستان داشت.

يكي از نتايج ارزشمند مطالعات آنتونيو پاليارو تاليف تاريخ ادبيات فارسي است كه يكي از منابع مطالعاتي مهم براي دانشجويان زبان و ادبيات فارسي در ايتاليا بشمار ميايد.

اين كتاب كه با همكاري پروفسور الساندرو بائوزاني[ix]   ( 1988 – 1921 م. ) دانشمند و خاور شناس بزرگ ايتاليائي نوشته شده يكي از متون پايه در مطالعات تاريخ ادب فارسي شناخته شده است.

اتوره روسي[x] ( 1955 – 1894 م. ) استاد ديگري است كه در نيمه اول قرن بيستم زبان و ادبيات فارسي را در دانشگاه رم تدريس ميكرده است. 

وي علاوه بر كتابي در باره دستور زبان فارسي فهرست قابل توجهي از نسخ خطي كتابخانه شهر واتيكان را  گردآوري و به چاپ رساند.

اسلام شناس مشهور و متخصص زبان و ادب عربي پروفسور فرانچسكو گابريئلي[xi] ( 1993 – 1804 م. ) در مدت نيم قرن فعاليت تحقيقي خود بسياري از متون مربوط به تاريخ ادبيات فارسي را تاليف و به چاپ رساند و باين ترتيب منابع ارزشمندي در اين زمينه در اختيار دانشجويان اين رشته قرار داد.

وي رباعيات خيام را بزبان ايتاليائي ترجمه و منتشر نمود ودر باره سفرنامه ناصر خسرو و سبك هاي ادبي عربي و فارسي مطالعات تحقيقي گرانبهائي از خود بجا گذاشت.

در طي تاريخ چند قرني مطالعات خاور شناسي غرب، به ويژه از نيمه قرن نوزده ميلادي تا كنون، حوزه دانشگاهي رم، فعاليت هاي تحقيقي و تدريسي ارزشمند و گسترده اي بانجام رسانده و بي ترديد شاخه ممتاز و قابل توجهي در زمينه شرقشناسي اروپا بشمار ميايد.

بايد ياد آور شد كه تعداد دانش پژوهان و استادان و محققيني كه در اين مركز فعاليت كرده اند بسي بيش از نام هائي است كه در بالا اشاره شد باين جهت لازم و مفيد است كه براي مطالعه مراحل مختلف تاريخ ايرانشناسي و مطالعه زبان و ادب فارسي در ايتاليا به مقالات تحقيقي پروفسور آنجلو ميكله پيه مونتسه در باره "تاريخچه ايرانشناسي در ايتاليا" مراجعه شود.

بنا بر آنچه بطور مختصر به آن اشاره رفت مطالعات مربوط به زبان ها و فرهنگ ايران زمين، كه از دير باز پژوهشگران و دانشمندان حوزه دانشگاهي رم را بخود مشغول داشته است،  هم اكنون نيز يكي از مراكز مهم مطالعات ايراني در كشور ايتاليا بشمار ميايد.

مركز اين مطالعات، پس از طي اشكال گوناگون تشكيلاتي و اداري، در ماه مارس  سال 2001 ميلادي بصورت دانشكده مطالعات شرقي در آمد و هم اكنون به اين نام و بطور مستقل به برنامه هاي پژوهشي و آموزشي خود ادامه ميدهد.

اين دانشكده در حقيقت وارث موسسات سنتي و كهن تدريس زبان هاي شرقي است كه از قديمي ترين آنان ميتوان از تدريس زبان عبري در 1482 ميلادي و تدريس زبان عربي در 1575 ميلادي ياد كرد.

در دوره هاي بعد تدريس اين دروس بصورت كرسي هاي مستقل در موسسه هاي مطالعات اسلامي، هند و آسياي شرقي، مطالعات باستاني در خاورنزديك، تحت عنوان مدرسه مطالعات شرقي و پس از مدتي دپارتمان مطالعات شرقي وعاقبت در سال 1994 ميلادي بنام دوره ليسانس زبان ها و تمدن هاي شرقي ادامه يافت.

تاسيس دانشكده مستقلي بنام دانشكده مطالعات شرقي در واقع پاسخي است به علاقه وتوجه خاصي كه در سال هاي اخير از طرف پژوهشگران و دانشجويان نسبت به اين دروس به چشم ميخورد.

افزايش مداوم تعداد دانشجوياني كه در زمينه مطالعات خاور شناسي نامنويسي ميكنند نمايانگر خواست ها و نياز هاي نوين جوامع غربي است كه كنجكاوي و توجه ويژه اي به شرق و جنبه هاي گوناگون تمدن تاريخي، فرهنگي، سياسي و ادبي آن از خود نشان ميدهند.

دانشكده مطالعات شرقي دانشگاه رم حدود 40 ماده درسي را در پنج گروه و زمينه مستقل تقسيم بندي كرده است.

 

 

اين پنج گروه عبارتند از:

   ·          زبان آموزي

   ·          مطالعات ريشه اي زبان ها يا زبانشناسي

   ·          باستانشناسي و مطالعات تاريخي-هنري

   ·          فلسفه و دين 

   ·          تاريخ

 

هريك از اين گروه ها بر حسب موقعيت جغرافيائي و فرهنگي به گروه هاي كوچكتر و محدود تري تقسيم ميشوند كه عبارتند از :

   ·          حوزه باستاني خاور نزديك

   ·          حوزه فرهنگ اسلامي

   ·          حوزه آسياي شرقي و جنوب شرقي

   ·          حوزه خاور دور

 

وجه مشخص هريك از اين گروه هاي درسي فراگيري يك زبان شرقي از ميان زبان هائي چون: عربي، عبري، فارسي، تركي، اردو، هندي، سانسكريت، تبتي، ژاپني، چيني و كره اي است كه دانشجويان را ياري مي كند تا به مطالعات تاريخي، فرهنگي، ديني و فلسفي در اين حوزه هاي جغرافيائي بپردازند.

فراگيري صحيح و كامل اين زبان ها هسته مركزي دروس دانشكده مطالعات شرقي است كه به دانشجويان امكان ميدهد تا جوامع و تمدن هاي بزرگ شرقي را، چه در دوره هاي باستاني و چه در زمان معاصر، از طريق زبان زنده اين مناطق، مورد مطالعات و پژوهش هاي علمي و مستند خود قرار دهند.

در سال تحصيلي 2003-2002 ميلادي دوره ليسانس جديدي به نام ميانجيگري زباني در حوزه هاي آسيا و آفريقا تاسيس ميشود.

اين دوره كه با همكاري نزديك دانشكده اقتصاد شروع به فعاليت ميكند دانشجويان اين رشته را با جنبه هاي زباني و فرهنگي اين حوزه ها در رابطه با اقتصاد و روابط تجاري و قوانين قضائي هر منطقه آشنا خواهد كرد.

كساني كه تحصيلات دانشگاهي خود را در اين دوره به پايان ميرسانند ميتوانند مهره هاي ارزنده و مفيدي در روابط تجاري و اقتصادي شرق و غرب بشمار آيند و با شناختي كه از زبان و فرهنگ اين مناطق دارند به بسط و تحكيم روابط فرهنگي-اقتصادي ميان كشورهاي آسيائي و آفريقائي و بقيه كشورها كمك كنند.

با نياز روزافزون به مبادلات اقتصادي ميان خاور و باختر و پيشرفت هاي اقتصادي مناطق در حال رشد و توسعه در شرق، شناخت زبان، تاريخ و فرهنگ اين كشور ها يكي از عوامل مهم ادامه و گسترش روابط بين المللي در جهان بشمار ميايد.      

 

يكي از  محققين مطالعات ايراني و استادان زبان و ادبيات فارسي كه از سال 1975 تا كنون كرسي استادي زبان فارسي را در دانشگاه رم و امروزه در دانشكده مطالعات شرقي بعهده دارد پروفسور آنجلو ميكله پيه مونتسه ميباشد.

وي متخصص زبان و ادبيات فارسي و تاريخ روابط ايتاليا و ايران در دوره قاجار و تاريخ مطالعات ايرانشناسي در ايتاليا و تاريخ خط و هنر خطاطي است.

پروفسور پيه مونتسه متون ارزنده و قابل توجهي در باره تاريخ ادبيات فارسي ، كتابشناسي ايتاليائي در ايران و فهرست متون خطي فارسي در ايتاليا  به چاپ رسانده است .

وي علاوه بر فعاليت هاي تحقيقي و تدريس، رايزني فرهنگي سفارت ايتاليا در ايران را به عهده داشته و از نزديك با تاريخ اجتماعي – سياسي دهه 80 و 90 ميلادي در ايران آشنا شده است.

پروفسور پيه مونتسه تا كنون بيش از 140 اثر از مطالعات و تحقيقات خود را در زمينه هاي ايرانشناسي و خاور شناسي منتشر و در دسترس دانشجويان و پژوهشگران قرار داده است.

در اينجا به چند عنوان مهم اشاره ميشود.

   ·          تاريخ ادبيات فارسي ، 1986 – 1970 [xii]

   ·          نسخ خطي فارسي در آكادمي ملي لينچه اي ، 1974 [xiii]

   ·          كتابشناسي ايتاليائي در ايران (1982 – 1462 ) ، 1982 [xiv]

جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
ثبت نام در چهلمین دوره آموزش زبان فارسی

آدرس فیس بوک رایزنی فرهنگی

اینستاگرام  رایزنی فرهنگی

کانال تلگرام رایزنی

سفارت جمهوری اسلامی ایران - رم

دستاوردهاي انقلاب

صفحه رایزنی فرهنگی در یوتیوب

حج ابراهیمی

گزارش های تصویری حمید معصومی نژاد در فیسبوک

ايرانيان خارج از کشور

واحد مرکزی خبر

پرتال ایران

زبان فارسي

فارسي بياموزيم

مؤسسه اسلامي امام مهدي (عج)
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 4575
بازدید امروز : 158
بازدید این صفحه : 1233128
بازدیدکنندگان آنلاين : 4
زمان بازدید : 2.0156

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان و ادبيات فارسی|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت